Wanneer is een beĆ«digde vertaling nodig? – tip: het is veel minder vaak dan je denkt!

Want to read this in English?

Je wilt een juridisch stuk (laten) vertalen. Je hebt wel eens gehoord dat je dan een beƫdigde vertaling nodig hebt. Of is nou het beƫdigd vertaler? Of gewaarmerkte vertaling?

Maar wanneer moet dat eigenlijk? Bij alle officiĆ«le documenten? Bij alle juridische documenten? Of…hoe zit dit nu precies? En is een beĆ«digd vertaler echt expert op het gebied van (alle) juridische onderwerpen? De kosten zijn vaak hoger voor een gewaarmerkte vertaling en dus vraag je je af: is het wel echt nodig?

Sinds 1 januari 2009 geldt de (nieuwe) Wet beƫdigde tolken en vertalers. Daarin staat in welke gevallen een gewaarmerkte vertaling (dat is een vertaling door een beƫdigd vertaler) verplicht is.

De belangrijkste regels gaan over de zogenaamde ‘afnameplicht’:
overheidsinstanties die iets met politie en rechtspraak te maken hebben zijn verplicht om een beƫdigd vertaler in te zetten als het gaat om strafrecht of vreemdelingenrecht. Dat betekent:

1) als het onderwerp geen strafrecht of vreemdelingenrecht is, is er dus geen plicht om een beƫdigd vertaler in te zetten, en

2) zolang het niet gaat om de rechter in het strafproces, politie, officier van justitie of ambtenaren bij de IND, hoeft er geen gebruik gemaakt te worden van een beƫdigd vertaler.

Over dat eerste punt. De wet is bedoeld om een richtlijn van de EU om te zetten in het Nederlandse rechtssysteem. Die Europese richtlijn heet: de Richtlijn over het Recht op Vertolking en Vertaling in Strafprocedures. Onze wet heet de Wet beƫdigde tolken en vertalers. Als je die namen vergelijkt, lijkt het wel alsof de EU het alleen maar over strafrecht heeft, maar voor Nederland een meer algemene verplichting geldt om met beƫdigd vertalers te werken. Maar al lezend in die wet blijkt dat het ook in Nederland alleen om strafrecht en vreemdelingenrecht gaat.

Hoe zit het nu verder met het tweede punt? Als een document zal worden gebruikt als bewijs in een strafzaak, dan moet het gewaarmerkt zijn door een beƫdigd vertaler. Maar dat ligt anders in bijvoorbeeld een civielrechtelijke zaak. Daar kan ook sprake zijn van een tekst die je als bewijs wilt gebruiken, bijvoorbeeld een contract in een zaak van jouw bedrijf tegen de verkoper van een product dat het niet goed doet. Maar het kan ook gaan om iets dat nog niks met een rechtszaak te maken heeft. Denk aan zakendoen in het buitenland. Er worden je contracten in een andere taal voorgelegd. Of jij wilt zelf goed (en professioneel) voor de dag komen met contracten en andere zakelijke communicatie richting je zakenpartners. Geen potjes-Engels, maar een tekst die goed in elkaar zit en geen verwarring zaait door gebruik van termen die niet kloppen.

In die laatste gevallen is het vooral belangrijk dat de vertaler inzicht heeft in dat deel van het recht waar jij mee bezig bent, liefst ook van de twee betrokken rechtssystemen (dus het Nederlandse en bijvoorbeeld dat van het Verenigd Koninkrijk). Hoe meer achtergrond en ervaring dus, hoe beter.


Lees het vervolg op dit artikel hier.


Door Liselot Puiman

You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.